pi▒tek

"Wieczór w ogrodzie" - go┼Ť─ç specjalny prof. Krzysztof Gawlikowski


ÔÇ×Czy Chiny b─Öd─ů g┼é├│wnym o┼Ťrodkiem ekonomicznym, jak i w jakim tempie rozwija si─Ö chi┼äska gospodarka i czy jej rozw├│j ma wp┼éyw na kryzys gospodarczy w krajach zachodnichÔÇŁ?┬á
Na te pytania odpowiada┼é profesor Gawlikowski wraz zaproszonym go┼Ťciem, by┼éym ambasadorem w Chinach p. Krzysztofem Szumskim.


W odpowiedzi us┼éyszeli┼Ťmy, ┼╝e Pa┼ästwo ┼Ürodka rozwija si─Ö szybko. Spowolnienie gospodarcze w krajach zachodnich ma tak┼╝e wp┼éyw na tempo wzrostu w Chinach. Obecny spadek z 10% do 8% PKB jest zdaniem chi┼äskich ekonomist├│w korzystne dla ich gospodarki. Obecnie nic nie zapowiada zahamowania gospodarczego. Na pytanie: czy przejmowanie przez Chiny d┼éug├│w innych pa┼ästw jest niebezpieczne dla zad┼éu┼╝onych i czy w ten spos├│b Chiny pr├│buj─ů umocni─ç sw─ů pozycj─Ö na arenie mi─Ödzynarodowej? Pad┼éa odpowied┼║, ┼╝e pa┼ästwa zachodnie o te po┼╝yczki zabiega┼éy, a nie by┼éa to inicjatywa Chin. Interesuj─ůcym jest fakt, ┼╝e rz─ůd chi┼äski sygnalizowa┼é USA i Europie, i┼╝ prowadz─ů niezbyt rozs─ůdn─ů polityk─Ö gospodarcz─ů.┬á
Kolejn─ů kwesti─ů poruszan─ů przez uczestnik├│w by┼éa rola, jak─ů odgrywa pa┼ästwo.


Pa┼ästwo zgodnie z tradycj─ů jest "pa┼ästwem konfucja┼äskim", czyli odpowiada za dobrobyt swoich obywateli. W┼éadze centralne wspomagaj─ů firmy na arenie mi─Ödzynarodowej. W 2001 roku Chiny rozpocz─Ö┼éy ekspansj─Ö kapita┼éow─ů. Kupowa┼éy znane, renomowane i zaawansowane technologicznie firmy zachodnie, kt├│re boryka┼éy si─Ö z problemami finansowymi, zdobywaj─ůc przy tym ogromn─ů wiedz─Ö o najnowszych technologiach.


To co motywuje przyw├│dc├│w chi┼äskich, to d─ů┼╝enie do odbudowy wielko┼Ťci narodu chi┼äskiego oraz przywr├│cenie nale┼╝nego mu miejsca w ┼Ťwiecie.┬á
Profesor Gawlikowski zaapelowa┼é, aby patrze─ç na Chiny jak na kapitalist├│w a nie komunist├│w. W Chinach nie o wszystkim decyduj─ů w┼éadze centralne. Jest to ogromny, wielokulturowy kraj, w kt├│rym ┼╝yje 1 mld 400 mln ludzi. Prowincje r├│┼╝ni─ů si─Ö kulturowo i j─Özykowo. Nawet wojsko jest tam regionalne. Ambasador Szumski zacytowa┼é chi┼äskie powiedzenie: ÔÇ×Niebo jest wysoko a Cesarz dalekoÔÇŁ, co oznaczy, ┼╝e w┼éadza centralna nie jest tak silna, jak─ů si─Ö wydaje.


Kolejne pytanie dotyczy┼éo ustroju Chin. Prof. Gawlikowski u┼╝y┼é terminu - opieku┼äczy autorytaryzm. Dzia┼éaj─ů tu mechanizmy fasadowej demokracji. Dowiedzieli┼Ťmy si─Ö tak┼╝e, ┼╝e w ┼╝adnym kraju azjatyckim nie ma demokracji i Chiny nie s─ů wyj─ůtkiem. W Chinach demokracj─Ö wprowadza si─Ö oddolnie, na poziomie gminnym. Powoli powstaj─ů zwi─ůzki zawodowe, kt├│re s─ů bardziej lub mniej kontrolowane przez w┼éadz─Ö. Jest to do┼Ť─ç szczeg├│lny przypadek decentralizacji, kt├│ry zachodzi na ni┼╝szym szczeblu w┼éadzy a nie na centralnym.┬á
Czy kraje zachodnie boj─ů si─Ö Chin?, Co z prawami cz┼éowieka?


Standardy praw cz┼éowieka w Chinach s─ů zupe┼énie inaczej rozumiane ni┼╝ w Europie. W cywilizacji konfucja┼äskiej nie istnieje co┼Ť takiego jak Prawa cz┼éowieka. Dopiero w 2004 roku do Konstytucji Chin wpisano Prawa cz┼éowieka. Pa┼ästwa zachodnie protestuj─ů przeciwko ┼éamaniu praw cz┼éowieka w Chinach, co nie przeszkadza im jednak zaci─ůga─ç wielomilionowych kredyt├│w od rz─ůdu chi┼äskiego. Mimo, ┼╝e ten sam rz─ůd gwa┼éci w ich odczuciu podstawowe prawa cz┼éowieka.┬á
Nast─Öpnie g┼éos zabra┼é Prezes Zwi─ůzku Bank├│w Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz. Stwierdzi┼é, ┼╝e Chiny sta┼éy si─Ö jednym z najwi─Ökszych wierzycieli na ┼Ťwiecie. Prezes zada┼é nast─Öpnie pytanie, czy w zwi─ůzku z tym elity chi┼äskie czuj─ů si─Ö wsp├│┼éodpowiedzialne za losy ┼Ťwiata?┬á
W odpowiedzi us┼éyszeli┼Ťmy, i┼╝ trudno o uczestnictwo chi┼äskich elit w sprawach ┼Ťwiatowych, poniewa┼╝ za czas├│w Mao Chiny by┼éy izolowane od ┼Ťwiata. Elity, kt├│re kszta┼éc─ů si─Ö na zachodzie to m┼éoda, powstaj─ůca kadra.


Na ostatnie pytanie wieczoru: Jak Polska powinna wykorzystywa─ç pieni─ůdze z Chin? Ambasador Szumski radzi┼é, aby zorientowa─ç si─Ö w rynku chi┼äskim i znale┼║─ç sprawdzonego chi┼äskiego partnera biznesowego, zach─Öca┼é tak┼╝e do korzystania z plac├│wek dyplomatycznych oraz pomocy Europejskiej Izby Handlowej.┬á
Podczas ca┼éej audycji towarzyszy┼éa nam muzyka, trio muzyczne w sk┼éadzie: Piotr Robowicz - kontrabas, Mark Waggoner - gitara, Janusz Skowron ÔÇô na fortepianie CALISIA M-165 ÔÇô edycja specjalna z okazji 200. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina.┬á

ÔÇó Sponsorem cyklu audycji jest Dom Development┬á
ÔÇó Partnerem muzycznym Calisia┬á
ÔÇó Partnerem audycji Fundacja Polski Jazz