Âroda

Klub Polska 2015+ "Pomi─Ödzy oburzeniem a kompromisem - jak konsultacje spo┼éeczne mog─ů pomóc demokracji".


21 marca 2012 r. w Klubie Polska 2015+┬áodby┼éo si─Ö┬áspotkanie pod tytu┼éem:┬áPomi─Ödzy oburzeniem a kompromisem ÔÇô jak konsultacje spo┼éeczne mog─ů pom├│c demokracji. Wst─Öpem do dyskusji by┼éy┬áprelekcje naszych Go┼Ťci: Pani prof. Wies┼éawy Kozek z Wydzia┼éu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, Pana dr. Andrzeja Malinowskiego, Prezydenta Pracodawc├│w RP oraz Pana Jana Guza, Przewodnicz─ůcego Og├│lnopolskiego Porozumienia Zwi─ůzk├│w Zawodowych.

Tezy Prelegent├│w


Prof. UW dr hab. Wiesława Kozek 
Instytut Socjologii, Uniwersytet Warszawski 

1. Demokracja najlepsz─ů form─ů rz─ůd├│w w Polsce w ocenie 59% - 74% badanych w latach 2001 ÔÇô 2011 przez CBOS.┬á
2. Poparcie dla demokracji silniejsze w┼Ťr├│d os├│b z wy┼╝szym wykszta┼éceniem, mieszka┼äc├│w najwi─Ökszych aglomeracji miejskich, badanych znajduj─ůcych si─Ö w dobrej sytuacji materialnej i najlepiej zarabiaj─ůcych, natomiast stosunkowo rzadziej poparcie przez s┼éabiej wykszta┼éconych, ┼║le oceniaj─ůcych w┼éasne warunki materialne oraz najstarszych.┬á
3. Alienacja polityczna rzutuje na brak aktywno┼Ťci politycznej w wyborach┬á
4. Koncepcja Alberta Hirschmana (1970) : lojalno┼Ť─ç, g┼éos, wyj┼Ťcie┬á
5. Problem postaw i zachowa┼ä obywatelskich w okresie ÔÇ×mi─Ödzy wyboramiÔÇŁ : - jak uzyska─ç wp┼éyw polityczny?
6. Lobbing i przesłuchania publiczne jako nowe instytucje polityczne ostatniej dekady 
7. Tradycyjne mechanizmy zabezpieczaj─ůce konsultacje spo┼éeczne: organizacje parasolowe trzeciego sektora, lokalne wybory samorz─ůdowe, klasyczny dialog spo┼éeczny dwustronny i tr├│jstronny, ,poszerzony dialog spo┼éeczny..Regulacje Jerzego Hausnera w Polsce. Problem zaufania i kultury politycznej .┬á
8. Rady pracownicze i European Work Councils jako wyraz prawa pracowników do bycia poinformowanym i konsultowanym 
9. Demokracja deliberatywna ÔÇô nowe remedium w kwestiach s┼éabo obj─Ötych dialogiem spo┼éecznym?┬á
10. Demokracja deliberatywna: publiczne rozprawianie, debata publiczna, dyskusja publiczna, wymiana argumentów, słuchanie i przekonywanie, proces zmiany opinii 
11. Wymiar lokalny i wymiar makrospołeczny deliberacji 
12. Komunikacja elektroniczna jako ułatwienie deliberacji 

Dr Andrzej Malinowski 
Prezydent Pracodawców RP 

1. Regu┼éy dialogu spo┼éecznego w Polsce kszta┼étowa┼éy si─Ö w pocz─ůtkowym okresie transformacji. Jednym z pierwszych tego przejaw├│w w 1991 r. by┼éo uchwalenie ustaw o organizacjach pracodawc├│w oraz o zwi─ůzkach zawodowych daj─ůcych im uprawnienia w zakresie konsultacji spo┼éecznych. Nast─Öpnie w 1994 r. uchwalono ustaw─Ö o Tr├│jstronnej Komisji ds. Spo┼éeczno-Gospodarczych. Zwie┼äczeniem prac by┼éo wpisanie do Konstytucji z 1997 r. dialogu spo┼éecznego jako zasady ustrojowej. R├│wnie wa┼╝nym i wartym podkre┼Ťlenia etapem formowania instytucji polskiego dialogu spo┼éecznego by┼éa ustawa z 6 lipca 2001 r. o Tr├│jstronnej Komisji ds. Spo┼éeczno-Gospodarczych i wojew├│dzkich komisjach dialogu spo┼éecznego.┬á
2. Rol─ů dialogu spo┼éecznego jest ┼éagodzenie wszelkich konflikt├│w spo┼éecznych.┬á
3. Pracodawcy RP od dawna podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e przestrzeganie zasad konsultacji spo┼éecznych pozwala uspokoi─ç nastroje, zrozumie─ç cel i sens proponowanych zmian i je dostosowa─ç do reali├│w rynkowych.┬á
4. Niestety przestrzeganie zasad konsultacji społecznych od lat jest trudne do wyegzekwowania. 
5. Pracodawcy RP od 2009 r. prowadz─ů Centrum Monitoringu Legislacji, kt├│re zajmowa┼éo si─Ö m.in. prze┼Ťledzeniem stanu konsultacji spo┼éecznych. W 2009 r. ┼Ťredni czas konsultacji wynosi┼é 17 dni, w 2010 r. ÔÇô 16,72, za┼Ť w 2011 r. ÔÇô 18,7 dnia.┬á
6. Zmiany regulaminu prac Rady Ministr├│w ÔÇô dokonywane w latach 2009 i 2011 ÔÇô kt├│re faktycznie eliminuj─ů obowi─ůzek przygotowywania oraz konsultowania za┼éo┼╝e┼ä do projektu ustawy, je┼Ťli s─ů one obj─Öte programem prac rz─ůdu. Zdaniem Pracodawc├│w RP zmiana ta jest bardzo niekorzystna, gdy┼╝ eliminuje jeden z etap├│w konsultacji spo┼éecznych.┬á
7. Linia orzecznicza Trybuna┼éu Konstytucyjnego pokazuje, ┼╝e brak konsultacji spo┼éecznych nie jest podstaw─ů do uznania projektu za niekonstytucyjny.┬á
8. Do┼Ťwiadczenie pokazuje, ┼╝e spo┼éecze┼ästwo ch─Ötnie zaanga┼╝owa┼éoby si─Ö w opiniowanie projekt├│w, ale nie wierzy w ich wiarygodno┼Ť─ç i skuteczno┼Ť─ç. To podwa┼╝a zaufanie obywateli i instytucji do pa┼ästwa prawa.┬á
9. Konsultacje spo┼éeczne powinny by─ç prowadzone relatywnie szeroko, co bezapelacyjnie przyczyni si─Ö do budowy spo┼éecze┼ästwa demokratycznego. Konsultacje pozwalaj─ů na lepsze zrozumienie prawa i jego akceptacj─Ö. Administracja publiczna cz─Östo boi si─Ö przyjmowa─ç uwagi, bo jest ┼║le przygotowana merytorycznie i zg┼éoszone pro┼Ťby uwa┼╝a za element lobbingu, a nie woli poprawiania stanowionego prawa.┬á
10. Niezb─Ödne jest poprawienie jako┼Ťci przygotowywanych Ocen Skutk├│w Regulacji, kt├│re w obecnym kszta┼écie w ┼╝aden spos├│b nie spe┼éniaj─ů swojej funkcji. Tylko kompleksowe podej┼Ťcie do naprawy procesu stanowienia prawa pozwoli zbudowa─ç silne spo┼éecze┼ästwo obywatelskie oraz uchwala─ç w Polsce dobre prawo.┬á

Jan Guz

Przewodnicz─ůcy Og├│lnopolskiego Porozumienia Zwi─ůzk├│w Zawodowych


I. Dialog społeczny 
W systemie demokratycznym funkcjonuj─ů mechanizmy sprzyjaj─ůce rozwi─ůzywaniu konflikt├│w spo┼éecznych. Jest to dialog spo┼éeczny, dzi─Öki kt├│remu we wczesnej fazie mo┼╝emy zapobiega─ç rozprzestrzenianiu si─Ö niepokoj├│w, wys┼éucha─ç siebie nawzajem i doj┼Ť─ç do porozumienia, kt├│re uwzgl─Ödnia interesy stron. Dialog spo┼éeczny jest instytucj─ů opisan─ů i wzmacnian─ů przez mi─Ödzynarodowe konwencje, Mi─Ödzynarodow─ů Organizacj─Ö Pracy oraz polsk─ů konstytucj─Ö, kt├│ra wskazuje dialog spo┼éeczny jako jeden z fundament├│w demokracji opartej na spo┼éecznej gospodarce rynkowej.


II. Warunki konieczne do prowadzenia rzetelnego dialogu społecznego: 
- ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e nasze interesy si─Ö r├│┼╝ni─ů, jednak istnieje p┼éaszczyzna porozumienia┬á
- konieczno┼Ť─ç szacunku dla drugiej strony sporu ÔÇô poprzez traktowanie jej jako partnera dialogu spo┼éecznego. Unikanie o┼Ťmieszania i poni┼╝ania poniewa┼╝ takie dzia┼éania sprzyjaj─ů pojawieniu si─Ö kryzysu.┬á
- kultura negocjacji opieraj─ůca si─Ö na zaufaniu stron┬á
- przestrzeganie prawa


III. Jak budować dialog społeczny 
- korzystanie z instytucjonalnych form dialogu, kt├│re funkcjonuj─ů w firmach: rady pracownik├│w, udzia┼é pracownik├│w w radach nadzorczych, sta┼éy kontakt z organizacjami zwi─ůzkowymi┬á
- korzystanie z rozwi─ůza┼ä jakie oferuj─ů zbiorowe stosunki pracy: uk┼éady zbiorowe, porozumienia.┬á
- system szkoleń dla partnerów dialogu społecznego 

- Relacje mi─Ödzy prac─ů a kapita┼éem zawsze by┼éy trudne - nie da si─Ö wszystkiego zapisa─ç┬á
- Potrzeba nowego ładu społecznego w dialogu 
- Eliminacja partner├│w - zwi─ůzk├│w zawodowych nie spowoduje ┼╝e nie musimy prowadzi─ç konsultacji - nie zinstytucjonalizowane organizacje s─ů trudniejsze do prowadzenia rozm├│w - patrz ACTA┬á
- Rynki finansowe wymuszaj─ů zmiany ekonomiczne ale sztuk─ů jest je wprowadzi─ç w ┼╝ycie aby nie wywo┼éywa┼éy wojen - eliminowa─ç agresj─Ö┬á
- Dotrzymywanie zawartych umów 
- Dialogu społecznego nie sprowadzać do dzielenia biedy w otoczeniu wielkiego bogactwa 
- Zorganizowanie potrzebne bo rz─ůdz─ůcy licz─ů si─Ö tylko z silnym partnerem┬á
- Dobre zabezpieczenie praw: Konstytucja, Konwencje międzynarodowe 
- Je┼Ťli Polska ma by─ç krajem europejskim to musz─ů by─ç przestrzegane zasady demokracji┬á
- ┼╗adnych praw nie mo┼╝na narzuca─ç si┼é─ů - bo to jest dyktatura┬á
- Po sposobie prowadzonego dialogu mo┼╝emy oceni─ç jakie stosunki panuj─ů w kraju, zak┼éadzie┬á
- Dialog dostosowany do otoczenia - nie rozwi─ůzane sprawy nabrzmiewaj─ů. Spos├│b komunikowania - koalicja do rozwi─ůzywania spraw┬á
- Sporów i wybuchów gniewu nie zatrzymamy prawem 
- Polityczne aspiracje (pracodawc├│w) uniemo┼╝liwiaj─ů dialog spo┼éeczny